|
|
Valentijn
|
Lief zijn voor elkaar : behoefte of norm ?
Gisteren was het Valentijnsdag. Op die dag hoor je aan je vrienden, familie en iedereen die in de categorie ‘aardig’ valt, te laten weten dat je ze waardeert, of zelfs van ze houdt. Op zich is daar niks mis mee. Integendeel! Wat mij stoort is dat het vooral de commercie is die er voordeel van heeft. Voor mij is Valentijnsdag steeds meer een behoefte die gekweekt is, en vervolgens denken wij dat het de norm is. Doe je er niet aan mee, dan hoor je er niet bij. Denk ook aan mobiele telefoon. Ik heb het jaren zonder gedaan en verrassend genoeg was ik toen ook erg gelukkig! Nu riskeer ik mijn leven in een gevaarlijke manoeuvre met de auto op de weg om te draaien als ik merk dat ik mijn mobieltje thuis heb laten liggen! Ik ben daar niet trots op.
Dat kweken van behoefte vind ik een interressant fénomeen. We zijn ons er wat mij betreft niet altijd genoeg van bewust hoe sterk de invloed van buitenaf (lees: commercie) is. Het is toch paradoxaal als je bedenkt dat we aan de éne kant proberen de consumptiemaatschappij te temperen door het bewustzijn voor het milieu te vergroten, maar aan de anderen kant worden we non-stop beïnvloed in ons koopgedrag van gebruiksvoorwerpen die helemaal niet zo milieuvriendelijk zijn.
Het is goed om je regelmatig af te vragen waar je nou eigenlijk echt behoefte aan hebt en dan kom je in veel gevallen tot de slot-som dat het eigenlijk maar bitter weinig is. Ken je de behoefte theorie van Maslov? In een piramide vorm legt hij uit hoe het is gesteld met onze motivaties en behoeftes. Onderaan staan de fysiologische behoeftes zoals eten en seks, daarna is veiligheid, zoals een dak boven je hoofd, en de behoefte aan liefde en vriendschap al aan de beurt. De laatste twee stappen in deze theorie zijn dat je op zoek gaat naar waardering en zelfontplooiing en die kunnen behoorlijk verwarrend werken op je functioneren (meestal zo rond het 40e levensjaar…). De hiërarchie in de deze behoefte theorie is trouwens niet voor iedereen hetzelfde. Voor dat je iemand echt kunt motiveren zou je per persoon de juiste volgorde van behoeftes moeten kennen. En omdat dat een onmogelijke opgave voor de commercie is, creëren ze behoefte. Daarbij speelt een ander belangrijk fénomeen in gedragsbeïnvloeding, namelijk de sociale wet op de ‘normalisatie’. Intuïtief weten we wel dat de ‘norm’ van de groep stiekem belangrijker is dan die van onszelf. Uit expérimenteel onderzoek in de jaren ’60 van socioloog Shérif blijkt dat we vooral geneigd zijn de norm over te nemen van de meest ‘affectieve’ persoon in de groep! Daar zou onze minister president misschien nog wat aan kunnen werken… Behoefte aan liefde en waardering blijkt een gewild goed te zijn en als ik naar mezelf kijk kan ik dat eerlijk gezegd alleen maar bevestigen.
Dat Valentijnsdag natuurlijk best een leuk fénomeen is, kan ik dus niet ontkennen, maar ik kan er gewoon niet goed tegen als er van mij verwacht wordt dat ik nou juist op 14 februari aan mijn vrienden en familie vertel hoeveel ik om ze geef. Vanzelfsprekendheid is dodelijk wat mij betreft. Als de verrassing eruit is, is het effect ook veel kleiner. Wanneer jouw hart zegt dat het tijd is, dan verras je die ander en niet omdat het Valentijnsdag is. Of moederdag…( maar dat is natuurlijk weer leuk voor al die knutselwerkjes en het ontbijt op bed…).
We kunnen dus concluderen dat het zaak is om je hart te laten spreken en lief te zijn voor elkaar. Een prima norm lijkt me. |
|
|
|
|
|
|
 |
